Matchis headerafbeelding Matchis headerafbeelding

Hoe werkt stamceldonatie

Aanmelden als stamceldonor

Je kunt stamcellen op twee manieren doneren via het bloed of beenmerg. Welke procedure gekozen wordt, hangt af van de behandelend arts van de patiënt. Als donor kan je een voorkeur doorgeven als je wordt opgeroepen. Afname gebeurt alleen in het LUMC in Leiden of het Radboudumc in Nijmegen. De donatie is altijd geheel vrijwillig en anoniem. Voor het doneren van de stamcellen krijg je geen vergoeding, wel worden de gemaakte onkosten vergoed door de verzekering van de patiënt.

Als je eenmaal stamceldonor bent, is de kans dat je wordt opgeroepen klein. Als jij een match bent met een patiënt, nemen wij contact met je op. Pas dan volgt - na uitgebreide voorlichting en (medische) keuring - de daadwerkelijke donatie van de stamcellen. Hier gaat enige tijd overheen, de donatie wordt in overleg met jou ingepland.

In ongeveer 70% van de gevallen worden stamcellen via het bloed (genaamd PBSC-donatie) afgenomen. De behandelend arts van de patiënt maakt die keuze voor de behandelmethode. Als voorbereiding op de afname spuit je gedurende vijf dagen een medicijn (G-CSF). Hierdoor maak je meer stamcellen aan en komen deze in de bloedbaan terecht. G-CSF is een lichaamseigen stof en wordt normaal door het lichaam aangemaakt wanneer je griep hebt.

Op de dag van donatie worden de stamcellen, met een aferese apparaat uit het bloed gehaald. Dit apparaat filtert de stamcellen uit het bloed en geeft het bloed weer terug aan de donor via een infuus. In de loop van enkele uren worden zo voldoende stamcellen verzameld. Aan het einde van de middag mag je weer naar huis. Jouw stamcellen worden binnen 72 uur naar de patiënt (ergens op de wereld) gebracht en toegediend.

Het toedienen van de G-CSF kan als bijwerking een grieperig gevoel geven. Sommige donoren ervaren een zeurend pijnlijk gevoel onderin de rug en in de bovenbenen, dat komt door de aanmaak van extra stamcellen. Deze bijwerkingen zijn verder onschadelijk en zijn meestal een dag na de stamcelafname alweer verdwenen. Wel kun je nog enkele dagen vermoeid zijn.

Soms is het voor een patiënt beter om stamcellen direct uit het merg te krijgen. De behandelend arts van de patiënt maakt die keuze voor de behandelmethode. Stamcellen doneren uit het beenmerg doet geen pijn, de donatie is altijd onder algehele narcose.

Ingewikkeld is de afname niet. In de ochtend wordt je verwacht op de afdeling en wordt je onder narcose gebracht.

Met een dikke naald worden de stamcellen uit de achterste rand van het bekken gehaald. Dat is het bot dat men kan voelen aan de bovenzijde van de billen. Het bekken is rijk aan beenmerg. Het is een groot en stevig bot, waaruit zonder problemen wat beenmerg kan worden weggenomen. Bij een beenmergdonatie wordt ongeveer 4% van de totale hoeveelheid beenmerg afgenomen.

Daarna ga je naar de uitslaapkamer en in de middag komt de arts bij je langs om te kijken of alles goed gaat en je weer naar huis mag.

Je kan van de donatie nog wel een beurs gevoel hebben of pijn aan de spieren onder in de rug. Deze klachten verdwijnen meestal binnen 14 dagen. Ook kun je tijdelijk wat sneller moe zijn na inspanning. Omdat het beenmerg in het bekken sterk doorbloed is, wordt met de afname van beenmerg ook relatief veel bloed opgezogen, tot wel een liter. Daardoor kan lichte bloedarmoede ontstaan. Het lichaam herstelt het tekort snel en na enkele weken is de bloedarmoede verdwenen.

Als jij een match bent met een patiënt nemen we contact met je op. We proberen dit eerst via de telefoon en als we je niet te pakken krijgen spreken we de voicemail in en/ of sturen een mail.

Tijdens het eerste gesprek geven wij uitleg over de procedure en worden vragen gesteld zoals:

  • Voldoe je nog aan de medische criteria?
  • Heb je vakanties waar we rekening mee moeten houden of andere verplichtingen?
  • Wil je nog steeds doneren?

Na dit gesprek wordt je gevraagd bloed af te nemen, om een gedetailleerdere typering te doen. Wij sturen de buisjes via de post naar jou op en het bloed kun je prikken bij jouw huisarts, de buisjes stuur je dan in de meegestuurde verpakking via de post weer terug. Daarna volgt een periode van wachten, dit kan 3 tot 6 maanden duren. De wachttijd is afhankelijk van het proces van de patiënt en of er meerdere potentiele donoren getest worden uit verschillende landen.

Als dan inderdaad blijkt dat jij de beste match bent, bellen we je op om de datum van afname en manier van donatie te bespreken. We maken ook een afspraak voor een uitgebreide medische keuring en gesprek bij Matchis, dit kan in Leiden of Nijmegen.

De medische keuring bestaat uit een bloed- en urineonderzoek, een hartfilmpje en een longfoto, ook maak je gelijk kennis op de afdeling van de stamcelafname. Daarnaast kijken we ook of je aderen geschikt zijn om te doneren als je via het bloed gaat doneren.

Een oproep van Matchis, hoe werkt dat nu?

Wist je dat?

Je kunt stamcellen in de meeste gevallen via het bloed doneren, soms gaat dit via het beenmerg.

Onze website maakt gebruik van cookies om het gebruik en functionaliteit te waarborgen. Meer informatie hierover vind u op onze cookie instellingen pagina.

OK